მიკროკლიმატის გაზომვა ცხელ პერიოდში – რა უნდა იცოდეს დამსაქმებელმა?

ზაფხულის მაღალი ტემპერატურა სამუშაო გარემოში მხოლოდ კომფორტის საკითხი არ არის. სიცხემ, მაღალმა ტენიანობამ, არასაკმარისმა ვენტილაციამ და სამუშაო პროცესით წარმოქმნილმა დამატებითმა სითბომ შესაძლოა მნიშვნელოვნად შეცვალოს სამუშაო გარემოს მიკროკლიმატი და გაზარდოს დასაქმებულთა ჯანმრთელობასა და უსაფრთხოებასთან დაკავშირებული რისკები.

განსაკუთრებით საყურადღებოა ისეთი სამუშაო სივრცეები, სადაც მაღალი ტემპერატურა გარემო პირობებთან ერთად სამუშაო პროცესის სპეციფიკითაც არის განპირობებული.

სწორედ ამიტომ, ცხელ პერიოდში მიკროკლიმატის ფაქტობრივი მდგომარეობის შეფასება დამსაქმებელს შესაძლებლობას აძლევს, დროულად გამოავლინოს შეუსაბამობები და განსაზღვროს, რამდენად უსაფრთხოა არსებული სამუშაო პირობები.

რატომ არის მიკროკლიმატის შეფასება განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი ცხელ პერიოდში?

გარემოს ტემპერატურის მატებასთან ერთად იზრდება სამუშაო სივრცის გადახურების ალბათობაც. განსაკუთრებით მაშინ, როდესაც სივრცეში არასაკმარისი ვენტილაციაა, ინტენსიურად მუშაობს დანადგარები, არსებობს სითბური გამოსხივების წყაროები ან სამუშაო მაღალი ფიზიკური დატვირთვით სრულდება.

მაღალი ტემპერატურისა და სხვა არახელსაყრელი მიკროკლიმატური ფაქტორების ერთობლიობამ შესაძლოა გამოიწვიოს დასაქმებულის სწრაფი დაღლა, გაუწყლოება, ყურადღებისა და რეაქციის უნარის დაქვეითება და სითბური სტრესი. მძიმე შემთხვევებში კი ჭარბ სიცხეს უკავშირდება სითბური გამოფიტვისა და სითბური დარტყმის რისკიც.

ამიტომ მნიშვნელოვანია არა მხოლოდ იმის ცოდნა, „რამდენი გრადუსია ოთახში“, არამედ სამუშაო გარემოს რეალური პირობების კომპლექსურად შეფასება.

რა პარამეტრები იზომება?

სამუშაო გარემოს მიკროკლიმატი რამდენიმე ურთიერთდაკავშირებული ფაქტორით განისაზღვრება.

მიკროკლიმატის შეფასება მხოლოდ ჰაერის ტემპერატურის გაზომვას არ გულისხმობს. სამუშაო გარემოს სპეციფიკის მიხედვით, ყურადღება ექცევა:

• ჰაერის ტემპერატურას;
• ზედაპირების ტემპერატურას;
• ჰაერის შეფარდებით ტენიანობას;
• ჰაერის მოძრაობის სიჩქარეს;
• სითბური გამოსხივების ინტენსივობას.

ამასთან, სამუშაო გარემოს სრულყოფილი შეფასებისთვის შესაძლოა მნიშვნელოვანი იყოს სხვა ფიზიკური ფაქტორების გაზომვაც, მათ შორის:

• განათების დონის;
• ხმაურის დონის.

ამ მონაცემების ერთობლიობა გაცილებით სრულ სურათს გვაძლევს სამუშაო გარემოს შესახებ, ვიდრე მხოლოდ ტემპერატურის მაჩვენებელი.

მაგალითად, ერთი და იგივე ჰაერის ტემპერატურა განსხვავებულად შეიძლება მოქმედებდეს ადამიანზე მაღალი და დაბალი ტენიანობის, ჰაერის მოძრაობისა და სამუშაოს ფიზიკური დატვირთვის პირობებში.

სამუშაო გარემოს გაზომვები დამსაქმებელს საშუალებას აძლევს, მიიღოს ფაქტობრივ მონაცემებზე დაფუძნებული სურათი არსებული პირობების შესახებ და დროულად გამოავლინოს ის ფაქტორები, რომლებმაც შესაძლოა გავლენა მოახდინოს დასაქმებულთა უსაფრთხოებასა და ჯანმრთელობაზე.

რომელ სამუშაო სივრცეებშია მიკროკლიმატი განსაკუთრებით საყურადღებო?

მიკროკლიმატის კონტროლი აქტუალურია სხვადასხვა ტიპის სამუშაო გარემოში, თუმცა ცხელ პერიოდში განსაკუთრებული ყურადღება შეიძლება დასჭირდეს:

• საწარმოებსა და საამქროებს;
• საწყობებსა და ლოგისტიკურ სივრცეებს;
• სამზარეულოებსა და კვების საწარმოებს;
• სივრცეებს, სადაც მუშაობს სითბოს გამომყოფი დანადგარები;
• არასაკმარისი ბუნებრივი ან მექანიკური ვენტილაციის მქონე სამუშაო სივრცეებს;
• ოფისებსა და სხვა დახურულ სივრცეებს, სადაც გაგრილების ან ვენტილაციის სისტემა ვერ უზრუნველყოფს შესაბამის პირობებს.

რისკის შეფასებისას მნიშვნელოვანია სამუშაოს ხასიათიც. ერთი და იგივე გარემო პირობები შესაძლოა განსხვავებულად შეფასდეს მჯდომარე საოფისე სამუშაოსა და მაღალი ფიზიკური დატვირთვის მქონე სამუშაოს შემთხვევაში.

რას ითხოვს საქართველოს კანონმდებლობა?

საქართველოს მთავრობის №341 დადგენილებით დამტკიცებული „სამუშაო სივრცეში უსაფრთხოებისა და ჯანმრთელობის დაცვის მინიმალური მოთხოვნების შესახებ“ ტექნიკური რეგლამენტი ადგენს, რომ წლის ცივი და თბილი პერიოდების გათვალისწინებით, სამუშაო საათებში დახურულ სამუშაო სივრცეში ჰაერის ტემპერატურა უნდა შეესაბამებოდეს სამუშაოს სპეციფიკასა და დასაქმებულთა ფიზიკურ დატვირთვას.

რეგლამენტი ასევე ადგენს მოთხოვნებს ვენტილაციის მიმართ და მიუთითებს, რომ ბუნებრივი ვენტილაციის წყაროები ისე უნდა იყოს შერჩეული, რომ მიკროკლიმატური პირობები დაცული იყოს როგორც ზაფხულის, ისე ზამთრის პერიოდში.

ამასთან, სამუშაო სივრცეში არსებული რისკების შეფასება და შესაბამისი პრევენციული ღონისძიებების გატარება დამსაქმებლის პასუხისმგებლობის ნაწილია.

მიკროკლიმატისადმი წაყენებული ჰიგიენური მოთხოვნები კი განსაზღვრავს როგორც მიკროკლიმატის მაჩვენებლებს, ისე მათი გაზომვისა და კონტროლის მეთოდებს.

რა ხდება, თუ გაზომვის შედეგად შეუსაბამობა გამოვლინდა?

გაზომვის მიზანი მხოლოდ მაჩვენებლების დაფიქსირება არ არის.

თუ შედეგები აჩვენებს, რომ სამუშაო გარემოს მიკროკლიმატური პირობები შესაბამის მოთხოვნებს ვერ აკმაყოფილებს, დამსაქმებელმა უნდა შეაფასოს არსებული რისკი და დაგეგმოს შესაბამისი მაკორექტირებელი ან პრევენციული ღონისძიებები.

კონკრეტული გადაწყვეტა სამუშაო გარემოსა და გამოვლენილი პრობლემის მიხედვით განისაზღვრება. შესაძლოა საჭირო გახდეს:

• ვენტილაციის ან გაგრილების სისტემის გაუმჯობესება;
• სითბოს წყაროს იზოლირება;
• სამუშაო პროცესის ორგანიზაციული ცვლილება;
• შესვენებების რეჟიმის გადახედვა;
• სხვა შესაბამისი პრევენციული ან მაკორექტირებელი ღონისძიებების გატარება.

მნიშვნელოვანია, რომ მიღებული ზომები ეფუძნებოდეს გაზომვის შედეგებსა და კონკრეტული სამუშაო გარემოს რისკებს.

როგორ უნდა იმოქმედოს დამსაქმებელმა?

ცხელ პერიოდში დამსაქმებლისთვის კარგი პრაქტიკაა სამუშაო გარემოს პირობების პერიოდული შეფასება და განსაკუთრებით იმ სივრცეების იდენტიფიცირება, სადაც დასაქმებულები მაღალი ტემპერატურის, ტენიანობის ან სითბური გამოსხივების ზემოქმედების ქვეშ შეიძლება იმყოფებოდნენ.

თუ არსებობს ეჭვი, რომ სამუშაო გარემოში მიკროკლიმატური პირობები არასათანადოა, მხოლოდ სუბიექტურ შეგრძნებებზე ან ოთახის ჩვეულებრივი თერმომეტრის მონაცემზე დაყრდნობა საკმარისი არ არის.

პროფესიული გაზომვა საშუალებას იძლევა შეფასდეს შესაბამისი პარამეტრები, გამოვლინდეს შესაძლო შეუსაბამობები და შემდგომი ღონისძიებები დაიგეგმოს ფაქტობრივ მონაცემებზე დაყრდნობით.

მიკროკლიმატის გაზომვა SafCo-ს მომსახურება

SafCo კომპანიებს სთავაზობს სამუშაო გარემოს მიკროკლიმატის პროფესიულ გაზომვას და მიღებული შედეგების შეფასებას.

ცხელ პერიოდში მიკროკლიმატის შეფასება განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია იმ სამუშაო სივრცეებისთვის, სადაც მაღალი ტემპერატურისა და სამუშაო პროცესის სპეციფიკის ერთობლიობამ შესაძლოა დამატებითი რისკები შექმნას.

ჩვენი გუნდი ახორციელებს სამუშაო გარემოს ფაქტორების ინსტრუმენტულ გაზომვებს დაკალიბრებული მზომი ხელსაწყოების გამოყენებით, მათ შორის:

• მიკროკლიმატის;
• ვიბრაციის;
• განათების;
• ხმაურის შეფასებას.

მიღებული შედეგების საფუძველზე კომპანიას შეუძლია დროულად გამოავლინოს შესაძლო შეუსაბამობები და დაგეგმოს შესაბამისი პრევენციული თუ მაკორექტირებელი ღონისძიებები.

გვანდეთ სამუშაო გარემოს შეფასება, მიიღეთ სანდო მონაცემებზე დაფუძნებული ანგარიში და შექმენით უსაფრთხო სამუშაო გარემო თქვენი თანამშრომლებისთვის.

დაგვიკავშირდით და დაგეგმეთ სამუშაო გარემოს გაზომვები თქვენს ობიექტზე.